Pháo đầu trong cờ tướng: ý đồ, nước đi đầu và kế hoạch

Pháo đầu là gì

Pháo đầu (中炮), còn gọi là Trung pháo, là khai cuộc trong đó Đỏ đưa Pháo vào lộ giữa ngay nước đầu, thường là P2-5 (炮二平五). Pháo nhắm thẳng xuống Tốt đầu và Tướng của Đen. Đây là nước mở màn trực diện nhất, được chơi nhiều nhất, và hầu hết thế phòng thủ có tên của Đen sinh ra để đối phó với nó.

Sức hút của Pháo đầu nằm ở chỗ chỉ một nước đã có mục tiêu và kế hoạch. Nhưng hung hăng thôi chưa đủ. Muốn chơi tốt, cần hiểu vì sao nước đi mạnh, các quân khác hỗ trợ nó ra sao, và phải làm gì khi đối thủ phòng thủ đúng.

Vì sao một nước Pháo lại nguy hiểm

Pháo đi như Xe, nhưng muốn ăn quân, và do đó muốn chiếu Tướng, phải nhảy qua đúng một quân làm ngòi. Ở thế khởi đầu, Binh đầu của Đỏ đứng ngay trước Pháo vừa vào giữa và trở thành ngòi, nên Pháo nhắm thẳng vào Tốt đầu của Đen, quân lúc đó không có ai bảo vệ. Nếu Đen làm ngơ, Đỏ có thể nhảy Pháo qua Binh của mình và ăn Tốt đầu không mất gì.

Hãy đếm cả lộ giữa. Đầu ván có đúng hai quân đứng giữa Pháo Đỏ và Tướng Đen: hai con Tốt đầu. Nếu một trong hai rời lộ trong khi Pháo vẫn đứng đó, chỉ còn một ngòi và Pháo chiếu Tướng ngay. Vì vậy mọi nước ăn hay đổi quân trên lộ giữa đều cần đếm ngòi thật cẩn thận.

Mối đe dọa không dừng ở một con Tốt. Pháo ở lộ giữa ép vào trung tâm trận Đen, hỗ trợ Xe và Mã tấn công cung về sau, và buộc Đen lúc nào cũng phải tính số ngòi. Một thế phòng thủ tốt phải trả lời ba câu hỏi: giữ Tốt đầu thế nào, ra Xe thế nào, và giành lại trung tâm bằng cách nào.

Kế hoạch của Đỏ sau nước đầu

Pháo đầu hiếm khi đánh một mình. Bước tiếp theo kinh điển là ra Mã hỗ trợ trung lộ, chẳng hạn M2.3 (马二进三), biến một Pháo lẻ thành một cụm tấn công. Sau đó là đưa cả hai Xe vào trận, ví dụ X1-2 (车一平二) để Xe đứng sau con Mã vừa ra. Xe quyết định các ván cờ tướng; một Pháo tấn công đẹp mắt mà hai Xe còn ngủ ở nhà sẽ thua một đối thủ chỉ biết ra quân bình thường.

Tiến Binh đầu khi nó mở được đường, chứ không phải vì trông có vẻ tích cực. Con Binh đó là ngòi của Pháo, đổi nó quá sớm sẽ biến quân mạnh nhất của bạn thành khán giả. Khi hai Mã của Đen đã cam kết vị trí, hãy đưa một Xe qua sông, thường bằng X2.6 (车二进六), gọi là Quá hà xa, để đánh vào con Mã đang giữ trung lộ. Một lựa chọn khác là Tuần hà xa X2.4, đặt Xe ở bờ sông bên mình để giữ sông và chuyển cánh.

Vị trí của Pháo thứ hai cũng đặt tên cho thế trận: Ngũ thất pháo khi nó sang lộ 7, Ngũ bát pháo khi nó ở nhà trên lộ 8, Ngũ lục pháo khi nó vào lộ 6. Dù chọn kiểu nào, đừng vội đẩy Pháo đầu lên. Giữ nó ở lộ giữa là giữ được mối đe dọa và khả năng đổi hướng tấn công, thứ quý hơn nhiều so với một con Tốt ăn được.

Pháo đầu từ cánh trái

Đỏ cũng có thể vào Pháo giữa bằng Pháo cánh trái, P8-5 (左中炮). Cụm Pháo ở trung lộ giống hệt, nhưng Pháo ở nhà giờ nằm ở cánh kia, nên cánh tấn công, Xe ra trước và Mã hỗ trợ trung tâm đều đổi bên theo. Nếu đã quen kế hoạch của Pháo đầu thông thường, hãy lật đối xứng toàn bộ chứ đừng lật một nửa. Bên Đen đáp lại y như với bản thường, chỉ cần lật đối xứng.

Những thế đáp Đỏ sẽ gặp

Bình phong mã (屏风马) là thế đáp được chơi nhiều nhất. Biến chính bắt đầu 1.P2-5 M8.7 2.M2.3 X9-8 3.X1-2 M2.3: Đen nhảy Mã lộ 8 lên lộ 7, đưa Xe góc sang lộ 8 vừa trống, rồi nhảy Mã còn lại từ lộ 2 lên lộ 3. Mỗi Mã giữ Tốt đầu, nên Pháo Đỏ không còn ăn Tốt miễn phí. Gặp thế này, Đỏ thường chuyển sang kế hoạch đánh cánh, mở lộ cho Xe và kiên nhẫn tích lũy sức ép; đây là cuộc tấn công xây dần, không phải một cú hạ gục.

Thuận pháo (顺炮) là 1.P2-5 P8-5, hai Pháo đầu từ cùng một phía; Nghịch pháo (列炮) là 1.P2-5 P2-5, Pháo Đen vào từ cánh đối diện. Cả hai đều là cuộc đua giành nhịp, và bên ra Xe Mã hiệu quả hơn thường nắm quyền chủ động. Vì Đỏ đi trước trong một thế gần đối xứng, Đen phải nắm các biến then chốt và đi chính xác.

Phản cung mã (反宫马) thường đi 1.P2-5 M2.3 2.M2.3 P8-6 3.X1-2 M8.7, Pháo Đen đứng ở góc sĩ. Tam bộ hổ (三步虎) là 1.P2-5 M8.7 2.M2.3 P8-9 rồi đưa Xe góc sang lộ 8: Mã, Pháo, Xe, ba bước là có Xe trên lộ mở. Đơn đề mã (单提马) cho một Mã lên giữa, Mã kia ra biên, đổi một phần sự chắc chắn ở trung tâm lấy sự linh hoạt.

Sai lầm phổ biến nhất

Tấn công bằng một mình Pháo. Một quân tạo ra một mối đe dọa, Đen gỡ nó, và Đỏ còn lại một Pháo lộ liễu cùng một thế trận chưa ra quân. Hãy đếm Xe trước khi đếm đòn. Nếu đến nước thứ tám mà cả hai Xe vẫn ở nhà, cuộc tấn công chỉ là đòn nhử.

Cũng đừng quên phản công của đối thủ. Khi bạn dồn quân lên, hàng cuối và hai cánh của chính bạn có thể thành mục tiêu. Giữ lại một Sĩ, một Tượng để củng cố cung, và đừng lao lên xa đến mức một nước chiếu đúng lúc bằng Pháo hay Xe lật ngược thế cờ.

Tập Pháo đầu trên XiangqiPlay

Pháo đầu dạy bạn cách tấn công, còn việc đối mặt với Bình phong mã và các thế Pháo đối Pháo dạy bạn biến sức ép thành điểm số. Hãy tạo tài khoản miễn phí trên XiangqiPlay, đấu với máy ở tám cấp độ từ Easy đến God, luân phiên cầm Đỏ đánh Pháo đầu và cầm Đen đáp bằng Bình phong mã. Thư viện 5.000 câu đố chiếu hết đã được engine kiểm chứng sẽ cho bạn thấy Pháo đầu thật sự nhắm tới điều gì.